دکتر مختار شیخحسینی
جنگ به نقطهای رسیده که هیچکدام از طرفین قدرت تسلیم دیگری را ندارد؛ از سویی جنگ هم تا ابد ادامه نخواهد یافت و طبیعی است هر طرفی به فکر تبدیل نقطه قوت هایش در جنگ به امتیاز در پساجنگ است. از این منظر مهمترین نقطه قوت کنونی ایران تاکنون، کنترل تنگه هرمز و اثرگذاری واقعی آن بر اقتصاد جهانی است. از الان باید به سناریوهایی اندیشید که این فاکتور در فرایند هر گونه مذاکره، امکان نقد شوندگی داشته باشد. سناریوی ترجیحی میتواند یک یا ترکیبی از ایدههای ذیل باشد:
کشورهای عربی مبدأ حمله به ایران، صرفاً در صورت پرداخت هزینههای جنگ میتوانند از تنگه نفت صادر کنند لذا عراق معاف و سایرین باید مستقیم با ایران مذاکره کنند.
کشورهای خریدار نفت، به میزان لغو واقعی و اثر بخشِ تحریمهای آمریکا علیه ایران، میتوانند از تنگه با صلاحدید ایران استفاده کنند لذا چین معاف و سایرین باید مستقیم با ایران مذاکره کنند.
شرکتهای کشتیرانی بینالمللی به میزان نفت و کالایی که از ایران صادر میکنند؛ اجازه استفاده از تنگه را دارند.
لغو تحریمها علیه ایران طی قطعنامهای در شورای امنیت مصوب و کشورها به میزان مراعات آن از تنگه استفاده خواهد کرد.
مشروط سازیِ امنیت و اقتصاد در منطقه بر اساس ایده مشروط سازی در یک سازوکار منطقهای با مشارکت همه بازیگران دنبال شود.
کشتیهای با مقصد اسراییل هیچ وقت امکان استفاده از تنگه را نخواهند داشت.
