1

1
نشست فقه سیاسی و علوم انسانی اسلامی(98/10/12) اولین نشست با عنوان فقه سیاسی و علوم انسانی اسلامی از سلسله نشست‌های جایگاه فقه سیاسی در تحقق اهداف بیانیه گام دوم انقلاب روز پنج شنبه مورخ 12/10/98 ساعت 10 تا 12 در پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی برگزار شد.

در ابتدای جلسه دبیر علمی جلسه حجت الاسلام و المسلمین شریعتی ضمن خیر مقدم از اساتید و دانشجویان از حجت الاسلام و المسلمین ایزدهی خواست بحث خود را ارائه نماید.

حجت الاسلام و المسلمین ایزدهی در ابتدا بیان داشت که فقه سیاسی به مثابه گرایش علمی که مباحث سیاسی در گستره فقه را مورد بحث قرار می دهد. از چند سو با علوم انسانی اسلامی مرتبط است.

این گرایش بینارشته ای که در سالیان گذشته، رویکرد بسیط داشته و اداره زندگی مومنانه مکلفان را برعهده داشت، و در سالیان معطوف به مشروطه، در مرحله گذار به فقه اجتماعی قرار داشت، در پیامد انقلاب اسلامی و در فضای حاکم بر نظام جمهوری اسلامی ایران، رویکرد حکومتی، پیشه کرده و از آنجا که حکومت، از زوایای مختلفی برخوردار بوده و اداره کارآمد نظام اسلامی، به ترابط با دانش ها و گرایش های متناسب، بستگی دارد، لذا فقه سیاسی به مثابه نرم افزار اداره سیاسی حکومت اسلامی، در این فضا، از پیچیدگی های فراوانی برخوردار شده است. و از این روی، فقه سیاسی، مبتنی بر رویکرد تخصصی در فقه که آن را از فقه های تخصصی دیگر، متمایز کرده است، اضافه بر کارویژه های سنتی خویش، کارویژه های متفاوتی یافته و به همین تناسب، از روش شناسی پیچیده تری برخوردار شده است.

وی در ادامه افزود: گذر از چهل سال اول انقلاب و سابقه حضور ادبیات مبتنی بر حکومتی اسلامی و گسترده شدن چتر انقلاب اسلامی بر مناطق  جغرافیایی بسیاری از نقاط جهان و ضرورت روزآمدی ادبیات نظام اسلامی و حرکت به سوی آرمان های انقلاب اسلامی، مقتضی رویکردی متفاوت به نرم افزار انقلاب اسلامی شده است که در ادبیات حضرت آیت الله خامنه ای به گام دوم انقلاب، تعبیر شده است. بر اساس بیانیه گام دوم انقلاب که به مثابه نقشه راه انقلاب اسلامی در سالیان پیش رو، تلقی می شود، انقلاب اسلامی باید در راستای گستره جهان شمولی اسلام و ادبیات جهانی انقلاب اسلامی، و هماوردی نسبت به فرهنگ غالب غربی، رویکرد تمدنی یابد. بدیهی است از آنجا که رویکرد تمدنی مرهون تولید نرم افزار تمدن اسلامی  در قالب امکان سنجی، چیستی، چرایی و چگونگی آن است، لذا علوم اسلامی از یک سو و علوم انسانی (که می بایست رویکرد اسلامی به خود گرفته و بازتولید شوند)، از سوی دیگر باید در راستای تبیین، تعمیق و تولید تمدن اسلامی، بازنویسی شوند

حجت الاسلام و المسلمین ایزدهی سپس افزود: در توضیح علوم اسلامی باید گفت: علوم اسلامی، علومی هستند که در راستای فهم شریعت و آموزه های آن قرار دارد و عمدتا در حوزه های علمیه و توسط روحانیان، مورد مطالعه و تحقیق قرار می گیرد که از آن جمله می توان به فقه، اصول، کلام، فلسفه (؟)، کلام، بلکه ادبیات عرب، منطق اشاره کرد.

بدیهی است این ارتباط، مشتمل بر دو عرصه پیشوند، پسوند و هموند، قابل توضیح و تبیین است که البته باید در گام دوم انقلاب، این سه عرصه مورد بحث قرار گیرد.

لکن به نظر می رسد که بحث نباید به علوم اسلامی، اختصاص یابد بلکه تمرکز بحث به علوم انسانی اسلامی مانند، اقتصاد، سیاست، فرهنگ، روان شناسی، مدیریّت،  هنر و ... تعمیم یابد.

منطق ارتباط فقه سیاسی با این علوم در سه عرصه پیشوند (علومی که فقه سیاسی از آنها استفاده می کند)، علوم پسوند (علومی که می توانند از فقه سیاسی استفاده کنند) و علوم هموند (علومی که در عرض فقه سیاسی قرار داشته و همراهی با غرضی واحد مانند رویکرد تمدنی یا اداره مطلوب حکومت) با هم همراه هستند.

 نکته

ـ تحول فقه و علوم انسانی در گروه تأثیر و تأثر و همکاری و همراهی با هم است

 الف) در حوزه تأثیر فقه سیاسی نسبت به علوم انسانی اسلامی

ـ تحول روش شناسی فقه سیاسی نسبت به تحول شناسی علوم انسانی اسلامی

ـ علوم انسانی اسلام به مثابه مسئله شناسی فقه سیاسی

ـ علوم انسانی اسلامی به مثابه موضوع شناسی فقه سیاسی

ـ علوم انسانی اسلامی به مثابه مصداق شناسی فقه سیاسی

ب) در حوزه تأثّر فقه سیاسی نسبت به برخی علوم انسانی اسلامی

ـ حلّ مسائل و معضلات علوم انسانی اسلامی با عنایت به نص

ـ حجیّت بخشی به رویکرد اسلامی به علوم انسانی اسلامی

ـ ایجاد مسئله و موضوع جدید برای علوم انسانی اسلامی

ج) در حوزه همراهی فقه سیاسی با برخی علوم انسانی اسلامی

ـ در خصوص دولت سازی

ـ در خصوص نظام سازی

ـ در خصوص تمدن سازی

در ادامه ناقد محترم - حجت الاسلام و المسلمین دکتر جلالی -  افراد شرکت کننده در جلسه نظرات تکمیلی خود را بیان داشتند. گزارش تفصیلی جلسه در روزهای آینده منتشر خواهد شد.

 
امتیاز دهی
 
 


مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 239
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (PortalGuest)

پژوهشكده علوم و انديشه سياسي
مجری سایت : شرکت سیگما