انديشه سياسي آيت¬الله سيد محسن طباطبايي (حكيم)
انديشه سياسي آيت¬الله سيد محسن طباطبايي (حكيم)  پژوهشگر: سيدمحمدرضا موسويان، قم: بوستان كتاب، چاپ اول، 1389، 20000 ريال




انديشه سياسي آيت­
الله سيد محسن طباطبايي (حكيم) به اهتمام پژوهشكده علوم و انديشه سياسي و به قلم سيد محمدرضا موسويان نگارش يافته و توسط بوستان كتاب به چاپ رسيد. اين اثر با موضوع انديشه سياسي آيت­ الله سيد محسن طباطبايي (حكيم) (1264 – 1348 ش) بيشتر به اين نكته توجه دارد كه آراي فقهي – سياسي اين فقيه را استخراج كرده و در قالب منظومه­ ا­ي واحد به تحليل آنها بپردازد.

با توجه به معاصر بودن اين فقيه با دوران ما و معارضات ايشان با استعمار انگليس و سپس با حكومت ضدديني عراق و همراهي با نهضت اسلامي مردم ايران، ارائه انديشه­ ي سياسي ايشان مي­ تواند براي پژوهشگران حوزه­ ي فقه سياسي مهم باشد.

برجستگي­هاي اثر نسبت به آثار مشابه:

تاكنون درباره انديشه سياسي آيت­ الله حكيم به­ گونه­ اي مستقل كتاب يا مقاله­ اي منتشر نشده است و اگر در برخي پژوهش­ها به انديشه­ ي سياسي وي اشاره شده، موضوع اصلي آن اثر نبوده است. اما اين پژوهش ضمن توصيف زندگي سياسي اجتماعي ايشان، به بررسي مباني فكري و فقهي و اصول وي پرداخته و آنگاه مؤلفه­ هاي اساسي انديشه سياسي وي در دوران غيبت تبيين گرديده است. افزون بر اين، ضمن اشاره به برخي ديدگاهها درباره وي، به نقد برخي آراء وي پرداخته شده است. استخراج مفهوم سياست از آثار وي و تبيين ديدگاه وي درباره سياست مطلوب اسلامي از نوآوري­هاي پژوهش حاضر تلقي مي­گردد.

روش تحقيق و شيوه ارائه مطالب:

در اين پژوهش از روش شرح و تحليل اجتهادي بهره گرفته شده است.

نتيجه اثر:

به نظر مي­ رسد آيت­ الله حكيم در عرصه نظر كه يقيناً تأثير بسيار زيادي روي عمل سياسي ايشان مي­ گذارد پيرو مكتب شيخ انصاري و يا فراتر از آن مخالف صريح ولايت عامه فقيه در عصر غيبت است و استدلال ايشان عموماً بر اين نكته متكي است كه ولايت فقيه بر نيابت عام فقيه از امام معصوم استوار بوده و چنين نيابت عامه­اي كه بتواند حوزه­ هاي سياسي اجتماعي جامعه­ اي را پوشش دهد براي فقيه عصر غيبت ثابت نيست. البته معتقد به ولايت فقيه در امور حسبيه ازباب قدر متيقن گرديده و در امور مالي به­رغم نظرات قبلي­شان، معتقد مي­ گردد كه يگانه راه حفظ نظام ديني و قوام مذهب، زعامت ديني فقهاست و فقها با استفاده از اين امكان مالي مي­توانند شعائر ديني را احيا كرده و جلوي گمراهي دين و دنياي مردم را بگيرند.

مباحث اصلي اثر:

ابتدا در فصل اول به حيات علمي – فرهنگي و سياسي - اجتماعي آيت­ الله حكيم پرداخته شده و موضع­گيري­هاي عملي ايشان در مواجهه با حوادث و معضلات زمانه بازگو شده است. سپس در فصل دوم به مفاهيم اساسي و مباني انديشه ايشان پرداخته شده است. در فصل سوم تحت عنوان حكيم و سياست، جايگاه سياست در نزد ايشان و مكتبي فقهي كه وي به آن تعلق دارد مورد مطالعه قرار گرفته است. در فصل چهارم با عنوان حيات سياسي شيعه به نظرات ايشان در برخورد شيعه با حكومت­هاي نامطلوب زمانه­ شان توجه شده كه عمدتاً راهكار تقيه مورد عنايت قرار گرفته است.

در فصل نهايي (پنجم) به نظام سياسي و اركان آن پرداخته كه ابتدا حكومت و سياست در عصر حضور كه مورد تأكيد و توجه جدي ايشان بوده مورد بررسي قرار گرفته و سپس در عصر غيبت به مسئله ولايت فقيه توجه شده كه ايشان نيابت عامه فقيه را از امام معصوم كه برگرفته از روايات باشد را كاملاً مردود دانسته و يكايك روايات موافقان انديشه ولايت عامه فقيه را مورد نقد قرار داده و صرفاً در امور حسبيه و بعضاً در امور مالي (خمس و زكات) ولايت را براي فقيه در نظر مي­گيرد و آنگاه به ولايت مؤمنان عادل در ساماندهي اوضاع جامعه اسلامي توجه مي­كند.

 
امتیاز دهی
 
 


مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب

مطالب مرتبط

پربازدید ترین مطالب
[Control]
تعداد بازديد اين صفحه: 1650
خانه | بازگشت | حريم خصوصي كاربران |
Guest (PortalGuest)

پژوهشكده علوم و انديشه سياسي
مجری سایت : شرکت سیگما